ปี๋ใหม่เมือง (สงกรานต์)

13 เมษายน ทางล้านนาไทยถือเป็นวันสังขานต์ล่อง ความสะอาดบ้านเรือน เสื้อผ้า ที่อยู่อาศัย หยุดการทำงาน เช้าตรู่ของวันนี้ เราได้ยินเสียงปืนที่ยิงขึ้นฟ้า เสียงพลุ ดังมาจากบ้านต่างๆ ถือกันว่า ขับไล่ตัวสังขานต์ คนโบราณสร้างภาพพจน์ของตัวสังขานต์ไว้ว่า มีรูปลักษณะเป็นคนแก่ผมเผ้ารุงรัง มีด้วยกัน 2 ตัว คือ ตัวผู้กับตัวเมีย เรียกชื่อว่า ปู่สังขานต์ ย่าสังขานต์ มีหน้าที่รับเอาขยะมูลฝอยรวมทั้งเสนียดจัญไรทั้งปวงที่คนปัดกวาดหรือสะเดาะทิ้ง โดยจะหาบกระบุงใหญ่พะรุงพะรังมาทั้งคู่ พ่อแม่มักจะบอกลูกๆ ว่าให้ตื่นนอนแต่เช้าคอยดูตัวสังขานต์ ซึ่งก่อนรุ่งอรุณของเช้าวันนี้ชาวบ้านจะตื่นแต่เช้ามืดเพื่อเก็บกวาดทำความสะอาดบริเวณในบ้านและหน้าบ้าน นับว่าเป็นโอกาสให้เด็กตื่นมาช่วยเก็บกวาดด้วยเพราะเด็กอยากเห็นตัวสังขานต์ แต่ไม่มีใครเคยพบตัวสังขานต์เลย

14 เมษายน วันนี้เป็นวันหลังจากวันสังขานต์ล่องไปแล้ว พระอาทิตย์สถิตอยู่ 2 ราศี จึงได้ชื่อว่า วันเนา แต่ทางล้านนาไทยเรียกเพี้ยนไปว่าเป็น วันเน่า ถือว่าเป็นวันไม่เป็นมงคลตามความรู้สึกของคำว่า วันเน่านั้น เมื่อเน่า จึงไม่เป็นมงคล กลายเป็นวันเสียไป

15 เมษายน คนล้านนาไทยถือวันนี้เป็นวันสำคัญยิ่งกว่าวันทั้งหลาย จนตั้งชื่อให้ว่า วันพระยาวัน วันเถลิงศกจุลศักราช เรียกว่า เริ่มวันปีใหม่ของปี วันเนาที่ผ่านมานั้นเป็นวันที่พระอาทิตย์โคจรอยู่ระหว่าง 2 ราศี คือ มีนและเมษ ส่วนวันพระยาวันเป็นศกใหม่ นับเป็นวันสำคัญยิ่ง ใครจะทำงานมงคลใดๆ ในวันนี้ได้ทั้งสิ้น

16 เมษายน แต่จะเป็นวันอะไรก็ตาม วันนี้จะถัดจากวันพระยาวัน ทางล้านนาไทยถือว่าวันนี้ เป็นวันปากของปี คือปีใหม่ได้เริ่มต้นแล้ว เป็นวันแรกเพื่อให้เราทั้งหลายเดินเข้าสู่ปีใหม่

ที่มา : ท่องเที่ยวทั่วไทย.com